Cerbera złocista

Cerbera złocista

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	goryczkowce
Rodzina	toinowate
Rodzaj	cerbera
Gatunek	cerbera złocista
Nazwa systematyczna
Cerbera odollam Fruct. Sem. Pl. 2: 193 1791
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
najmniejszej troski

Owoce

Cerbera złocista (Cerbera odollam Gaertn.) – gatunek rośliny z rodziny toinowatych, pochodzący z tropikalnych rejonów Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku. Roślina rozprzestrzenia się hydroforycznie, dzięki owocom dryfującym wzdłuż wybrzeża. Preferuje zaplecze namorzynów. Roślina zawiera silnie trujący sok mleczny. Najbardziej toksyczne jest bielmo nasion. Zawarty w nich glikozyd nasercowy zwany cerberyną może spowodować śmierć, stąd zwyczajowa nazwa "drzewo samobójców".

Morfologia

Pokrój

Wiecznie zielone drzewo osiągające wysokość do 15 m, korona zaokrąglona, kora szara, spękana.

Liście

Podługowato-owalne, ciemnozielone, błyszczące, o długości do 30 cm, z wyraźnie zaostrzoną końcówką.

Kwiaty

Kwiaty barwy białej i jaśminowym zapachu. W gardzieli korony widoczna żółta plamka, z czym wiąże się zwyczajowa nazwa angielska yellow-eyed cerbera.

Owoce

Duże pestkowce, przypominający wyglądem owoc mango. Dojrzałe ciemnoczerwone, po opadnięciu egzokarp szybko czernieje i rozpada się. Mezokarp gruby, włóknisty, co pozwala owocom przez długi czas unosić się na wodzie, nie tracąc zdolności do kiełkowania.

Zastosowanie

• Sadzona jako drzewo ozdobne, ekranujące i cieniodajne.
• Drewno, lekkie i trwałe, wykorzystywane jest do budowy łodzi i w rękodziele artystycznym.
• Różne części rośliny mają zastosowanie lecznicze.
• Do XIX w. na Madagaskarze stosowano zażywanie nasion podczas tzw. "sądów bożych"

Bibliografia

• Jolanta i Karol Węglarscy: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2008. ISBN 978-83-61320-17-3..