Rutwica lekarska (Galega officinalis L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae). Rodzimym obszarem jego występowania jest Afryka Północna (Algieria, Maroko), Pakistan w Azji oraz wschodnia, południowa i środkowa Europa, ale rozprzestrzenia się też w innych regionach. W Polsce występuje rzadko, tylko w południowej części kraju jako gatunek zawleczony, kenofit, efemerofit.

Morfologia

Pokrój: Ma rozgałęzione łodygi, wysokie do 60 cm, żywozielone.
Liście: Krótkoogonkowe, nieparzystopierzaste o 11-17 lancetowatych listkach. Przylistki duże, wolne zaostrzone.
Kwiaty: Motylkowe, niebieskawe, rzadziej białe, zebrane w grona. Wszystkie pręciki zrośnięte w rurkę wokół słupka.
Owoc: Wzniesiony, nagi strąk z kilkunastoma brunatnymi nasionami.

Biologia i ekologia

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na mokrych łąkach, brzegach wód i w wilgotnych zaroślach. Kwitnie od lipca do sierpnia.

Zastosowanie

Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski: ziele (Herba galegae). Zawiera: pochodne guanidyny (galegina i hydroksy-4-galegina), pochodną chinazoliny – peganinę, gorycze, garbniki, czterocukier stachyoza, sole mineralne
- Zbiór i suszenie: W lipcu lub w sierpniu zbiera się zakwitające, górne części pędów i suszy w suszarniach naturalnych w cieniu i przewiewie.
- Działanie: Obniża stężenie glukozy we krwi w cukrzycy, pobudza także wydzielanie mleka u kobiet karmiących i w nieznacznym stopniu działa moczopędnie i napotnie. Używane jest pomocniczo przy leczeniu cukrzycy oraz do pobudzania laktacji u kobiet.

Morfologia

Encyklopedia internetowa (takson):

SNL: geitvikke

Identyfikatory zewnętrzne:

African Plant Database: 146358
BioLib: 39908
EoL: 703112
EUNIS: 171307
FloraWeb: 2519
GBIF: 2975667
INaturalist: 157393
IPNI: 495681-1
ITIS: 26706
NCBI: 47101
The Plant List: ild-7674
Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:495681-1
Tela Botanica: 28730
Tropicos: 13019153
USDA PLANTS: GAOF